ഗ്രീഫ്ബോട്ടുകളും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും: മരിച്ചവരുടെ ശബ്ദവും രൂപവും പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിലെ അപകടങ്ങളും യാഥാർത്ഥ്യവും

നമുക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഒരാൾ നമ്മെ വിട്ടുപിരിയുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ശൂന്യത വാക്കുകൾക്ക് അതീതമാണ്. എന്നാൽ അവരുടെ പഴയ വാട്സാപ്പ് സന്ദേശങ്ങളും ഫോൺ കോളിലെ ശബ്ദങ്ങളും വീഡിയോകളും ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് നൽകിയാൽ, അവർ ഇന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ചാറ്റ്‌ബോട്ടിനെ ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിച്ചാലോ? മരണപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മയിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഇത്തരം എഐ സംവിധാനങ്ങളാണ് ഗ്രീഫ്ബോട്ടുകൾ (ഗ്രീഫ്ബോട്ടുകൾ അഥവാ Griefbots).

മരണാനന്തര ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉള്ളടക്കം

ഇന്നത്തെ ആധുനിക മരണാനന്തര കൃത്രിമബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങൾ (പോസ്റ്റ്ഹ്യൂമസ് എഐ അഥവാ Posthumous AI) വ്യക്തികളുടെ ഡിജിറ്റൽ പ്രതിരൂപങ്ങൾ (കോൺവർസേഷണൽ അവതാർ അഥവാ Conversational Avatar) നിർമ്മിക്കുന്നു.

പഴയ ഓഡിയോ ക്ലിപ്പുകളിൽ നിന്ന് അവരുടെ ശബ്ദം അതേപടി അനുകരിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ (വോയ്‌സ് ക്ലോൺ അഥവാ Voice Clone) വഴി ശബ്ദത്തിന്റെ ആഴവും ഭാവവും (ടിംബർ അഥവാ Timbre), സംസാരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക താളവും (കേഡൻസ് അഥവാ Cadence) പകർത്തിയെടുക്കുന്നു. ഒപ്പം പഴയ ചാറ്റുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തിത്വം പഠിപ്പിച്ച് (പേഴ്സണ കണ്ടീഷനിംഗ് അഥവാ Persona Conditioning) അവർ സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കുകളോടെ മറുപടികൾ നൽകുന്നു.

മനഃശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളും ആപത്തുകളും

പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വിയോഗം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വേദനയിൽ താൽക്കാലികമായി ഇതൊരു ആശ്വാസമായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഗുരുതരമായ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഇത് വഴിവെക്കുമെന്ന് മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു:

• യാഥാർത്ഥ്യം ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയാതെ വരിക (റിയാലിറ്റി ടെസ്റ്റിംഗ് അഥവാ Reality Testing): മരണമെന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പോകുന്ന മനസ്സിന്റെ സ്വാഭാവിക അതിജീവന പ്രക്രിയയെ ഈ ചാറ്റ്‌ബോട്ടുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.
• വിഷാദാവസ്ഥ നീണ്ടുപോകൽ (പ്രൊലോങ്ഡ് ഗ്രീഫ് ഡിസോർഡർ അഥവാ Prolonged Grief Disorder): രാത്രികളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ഈ കൃത്രിമ രൂപങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നത് ആളുകളെ പുറംലോകവുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ഒരു മായക്കാഴ്ചയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു.
• കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മിക്കുന്ന അസത്യങ്ങൾ (കൺഫാബുലേഷൻ അഥവാ Confabulation): ആ വ്യക്തി ഒരിക്കലും പറയാത്ത കാര്യങ്ങളും കള്ളങ്ങളും കമ്പ്യൂട്ടർ ഭാവനയിൽ പറഞ്ഞുണ്ടാക്കുമ്പോൾ അത് കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ വലിയ മാനസിക സംഘർഷം ഉണ്ടാക്കുന്നു.
• മരണശേഷമുള്ള സ്വകാര്യത (ഡിജിറ്റൽ ലെഗസി അഥവാ Digital Legacy): ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ സ്വകാര്യമായി അയച്ച ചാറ്റുകളും ശബ്ദങ്ങളും മരണശേഷം കമ്പനികൾ എഐ പരിശീലനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ധാർമ്മികമായ വലിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

വാണിജ്യ കമ്പനികൾ ഇത്തരം സേവനങ്ങൾക്ക് പ്രതിമാസ വരിസംഖ്യ ഈടാക്കി സാമ്പത്തിക ലാഭം കൊയ്യുന്ന പ്രവണതയും ഇന്ന് കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്. പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വേർപാടിൽ തകർന്നുനിൽക്കുന്ന ആളുകളുടെ വികാരങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്ത് അവരെ നിരന്തരം പണം മുടക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഡിജിറ്റൽ കോഡുകൾക്ക് ഒരിക്കലും ഒരു മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സ്നേഹത്തിനോ സാന്നിധ്യത്തിനോ പകരമാകാൻ കഴിയില്ല. സ്മരണകൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളോടുള്ള വൈകാരിക അടിമത്തത്തിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് ആരോഗ്യകരമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളിലൂടെയാണ്.

ഓർമ്മകളെ ആരോഗ്യകരമായി നിലനിർത്താൻ ചില വഴികൾ

പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വേർപാട് താങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ താഴെ പറയുന്ന ആരോഗ്യകരമായ വഴികൾ സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്:

• യാഥാർത്ഥ്യത്തെ സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിക്കുക: സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് ശബ്ദം അനുകരിക്കാൻ കഴിയും, എന്നാൽ ആ വ്യക്തിയുടെ ജീവനോ ആത്മാവോ നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ശാന്തമായി ഓർക്കുക.
• കുടുംബാംഗങ്ങളോട് ഓർമ്മകൾ പങ്കുവെക്കുക: സ്ക്രീനിൽ ചാറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് പകരം, പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുകയും നഷ്ടപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ നല്ല ഓർമ്മകളെക്കുറിച്ച് ഒരുമിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• ആവശ്യമെങ്കിൽ കൗൺസിലിംഗ് തേടുക: വേർപാടിന്റെ സങ്കടം സഹിക്കാനാകാതെ വരുമ്പോൾ ഒരു മനഃശാസ്ത്ര കൗൺസിലറുടെ പ്രൊഫഷണൽ സഹായം തേടുന്നത് മനസ്സിന് യഥാർത്ഥ ആശ്വാസം നൽകും.

നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രിയപ്പെട്ടവർ ജീവിക്കുന്നത് കമ്പ്യൂട്ടർ സെർവറുകളിലെ ഡിജിറ്റൽ കോഡുകളിലല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ മനസ്സിലെ പരിശുദ്ധമായ സ്നേഹത്തിലും ഓർമ്മകളിലുമാണ്. ആ ഓർമ്മകളെ അവയുടെ പരിശുദ്ധിയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയാണ് അവർക്ക് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആദരം.

ഓർമ്മകൾ വേദനയായി മാറുമ്പോൾ പ്രകൃതിയിലേക്കിറങ്ങുക, സുഹൃത്തുക്കളുമായി സംസാരിക്കുക. ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിനൊപ്പം മുന്നോട്ട് സഞ്ചരിക്കാൻ മനസ്സിന് സമയം നൽകുക.

ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾക്ക് പകരമാകില്ലെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സ്നേഹത്തോടെ ജീവിതത്തെ സമീപിക്കുക.